85. rocznica urodzin Mariana Kallasa

Rozwój życia naukowego we Włocławku zawdzięczamy ludziom uczonym, którzy potrafili dzielić się swoją wiedzą na łamach lokalnych wydawnictw. Choć Marian Kallas przez większą część swojej kariery zawodowej związany był z Toruniem, to miał również duży udział w rozwój Włocławskiego Towarzystwa Naukowego. Obchodząc rocznicę jego urodzin, warto przypomnieć o zasługach tego wybitnego nauczyciela akademickiego.

Marian Kallas urodził się 3 grudnia 1938 roku w Kościerzynie. Zdanie matury w Liceum Ogólnokształcącym Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Starogardzie Gdańskim było dla niego przepustką do rozpoczęcia studiów historycznych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika.

Jako świeżo upieczony magister pracował w roli nauczyciela, ale w dalszym ciągu zastanawiał się nad możliwościami własnego rozwoju. Postanowił sprawdzić się na stanowisku asystenta na Wydziale Prawa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Decyzja ta okazała się kluczową w jego życiu, ponieważ 5 lat później odbierał już tytuł doktora nauk prawnych.

Piastując różne funkcje na uczelni Marian Kallas angażował się w działalność środowisk oświatowych. Zasłużył się szczególnie dla Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego i Toruńskiego Towarzystwa Naukowego, z którym był związany od 1963 roku. Należał do grona pomysłodawców oraz założycieli Włocławskiego Towarzystwa Naukowego, powstałego w 1979 roku. To na niego spadła odpowiedzialność za opracowanie dokumentu pt. „Propozycja utworzenia Włocławskiego Towarzystwa Naukowego”. Również przez pewien okres pełnił rolę redaktora naczelnego publikacji WTN.

Wraz z Andrzejem Mietzem i Janem Pakulskim miał ideę stworzenia pisma naukowego poświęconego historii Kujaw oraz Ziemi Dobrzyńskiej. Pierwszy numer „Zapisków Kujawsko-Dobrzyńskich” ukazał się w 1978 roku, a sam Marian Kallas przez 7 lat był redaktorem tego periodyku. Na łamach roczników opisywał m.in. miasta kujawskie z 1820 roku.

Należał do PZPR, lecz, tuż przed wprowadzeniem stanu wojennego, opuścił partię i związał się ze stojącą w opozycji do rządu Solidarnością. Pod koniec 1981 roku został po raz pierwszy internowany, a z podobnymi represjami musiał zmierzyć się w swoim życiu jeszcze dwukrotnie. Przebywając już na wolności budował organizacje obywatelskie, które na sztandarach niosły walkę o prawa człowieka. Podczas przełomowych dla Polski wyborów w 1989 roku był członkiem Komitetu Obywatelskiego w Toruniu.

W III RP oprócz prowadzenia działalności naukowej w dalszym ciągu angażował się w sprawy polityczne. Związany był z kilkoma partiami takimi, jak Unia Demokratyczna, Unia Wolności oraz Platforma Obywatelska. Jego wiedza ekspercka została również wykorzystana w latach 90. do pracy przy Programie Reformy Administracji Publicznej. W kwietniu 1992 roku otrzymał nominację profesorską z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Wałęsy.

Marian Kallas zmarł 6 czerwca 2020 roku. Został pochowany na cmentarzu parafialnym św. Mikołaja w Gdyni.