„Paragraf 22” to debiut literacki Josepha Hellera z 1961 roku. Jest to satyryczna powieść, zaliczana do jednej z najwybitniejszych w obrębie swego gatunku.
Fabuła rozgrywa się w czasie II wojny światowej, a główny bohater – lotnik John Yossarian, widząc ogrom cierpienia i śmierci kolegów, pragnie odejść ze służby wojskowej. Uniemożliwia mu to właśnie 22 paragraf regulaminu, mówiący o tym, że tylko szaleństwo może być powodem zakończenia misji. Haczyk tkwił jednak w tym, że osoba zdająca sobie sprawę z niebezpieczeństwa nigdy nie zostanie uznana za niezrównoważoną psychicznie, gdyż jest to objaw zdrowego rozsądku.
„Paragraf 22” wzbudzał kontrowersje głównie ze względu użyte słownictwo, dużo wulgaryzmów, opisy przemocy oraz stereotypowe i przedmiotowe postrzeganie kobiet. Z tych powodów książkę próbowano umieścić na liście ksiąg zakazanych. Zabraniano również włączania jej do zasobów bibliotek szkolnych, jednak decyzją sądu, powołującego się na zapis o wolności słowa, przywrócono taką możliwość.
Książka znajduje się w naszych zbiorach.