🔖 Zachęcałam Was dopiero co, bo wczoraj, do lektury książki pochodzącego z Włocławka Jakuba Onyśkowa, tymczasem zastanawiam się, czy na tę sama półkę – „powieść erotyczna” – nie można by było wstawić debiutu Radka Raka, autora, którego jak wiecie zaprosiliśmy dla Was (i dla nas 😉) do biblioteki na 21 października. Hm… 🤔🙃
„Kocham cię Lilith”, bo o tej książce mowa, erotykiem może nie jest, ale właśnie ją czytam i zdradzę Wam, że są w niej „momenty”, które aż zapierają dech w piersiach 🤭😅.
🔖 I myślę sobie jeszcze, że niesamowite jest również to, że książkę Radka Raka łączy coś również z książkami naszego dzisiejszego gościa, Ewy Kassali. To postać Lilith.
Wprawdzie Lilith nie była (jeszcze) bohaterką żadnej z powieści autorki, ale świetnie by się w panteon postaci kobiecych z jej twórczości wpasowała. Obok silnych i przebojowych władczyń świata starożytnego – Hatszepsut, Nefretete i Kleopatry oraz na poły mitycznych buntowniczek biblijnych – królowej Saby i Marii Magdaleny, zaprawdę brakuje tu bardzo odważnej i niepokornej Lilith.
Motywem łączącym subtelnie „Kocham cię Lilith” oraz najnowszą powieść Ewy Kassali – „Czas bogini” – jest także w pewien sposób mitologia słowiańska. U Raka fantastyka i fantasmagoria zaprzęgają do wodzenia za nos rzeczywistości wywodzące się prosto ze słowiańszczyzny Lilith-strzygę, Lilith-rusałkę, Lilith-dziwożonę.
🔖 A kim jest Lilith tak naprawdę?
Pamiętam kiedy usłyszałam o niej pierwszy raz. Sto lat temu wpadła mi w ręce, w naszej wypożyczalni przy Warszawskiej, powieść angielska z 1985 roku pt.: „Ustami Ewy”, Penelopy Farmer 👉 https://tinyurl.com/42jzwy4n. Nie jest to wprawdzie opowieść spisana z perspektywy Lilith, ale pierwsza żona Adama odgrywa w tej reinterpretacji mitu ogromną rolę.
🔖 Książka ma formę spisanego już w jesieni życia pamiętnika Ewy.
Ewa, jeszcze dziecko, dorasta w ogrodzie Eden, aby zostać oblubienicą Adama. Staje się dojrzałą i samoświadomą osobą dzięki swojej siostrze Lilith i dzięki dziwnej istocie jaką jest w tej historii wąż. Na fabułę składają się rozmowy poruszające intelektualnie i kwestionujące zastałe sensy wszystkiego, pobudzające wyobraźnię i skutkujące przemyśleniami oraz buntem, który prowadzi do chęci stworzenia swojej własnej historii, na własnych zasadach i we własnym języku. Jest to opowieść o utracie miłości – Adama, o zazdrości o Lilith, jego pierwszą żonę, wreszcie o w pełni świadomym sięgnięciu po zakazany owoc i poniesieniu tegoż czynu konsekwencji.
Ta zbeletryzowana wersja Księgi Rodzaju oraz judeochrześcijańskich mitów i apokryfów podważa i reinterpretuje role kobiety i mężczyzny w życiu codziennym oraz w tworzeniu kultury z zacięciem iście feministycznym, ale też z humorem, błyskotliwością i pewną nostalgią.
Ja z tej książki zapamiętałam przede wszystkim Lilith, już na zawsze.
🔖 „Prawdziwa” Lilith, to postać z folkloru żydowskiego, upiór, matka wszystkich demonów, pierwsza żona biblijnego Adama, wywodząca się najprawdopodobniej jeszcze z tradycji mezopotamskiej. Źródła dowodzące jej istnienia, choćby nawet tylko mitycznego, są tak nikłe i nieprecyzyjne, że historii o Lilith w literaturze, także pięknej, w kulturze, w Internecie znajdziecie mnóstwo i przeróżnych. Od Gilgamesza, poprzez Torę i midrasze będące komentarzem do niej, aż po współczesne powieści obyczajowe i fantastyczne, czy malarstwo (chyba najbardziej znanym obrazem przedstawiającym tę „królową nocy” jest „Lady Lilith” Gabriela Dantego Rossettiego), ta femme fatale wciąż na nowo zapładnia wyobraźnię nie tylko artystów, a przedstawiana jest przeważnie jako rudowłosa, piękna i seksowna kobieta (jedna z teorii mówiąca o pochodzeniu imienia Lilith wymienia słowo „lubieżna”).
🔖 W Biblii wspomniana została tylko raz i to też w zależności, które tłumaczenie Pisma przytoczymy – w Księdze Izajasza. Jest tu już mieszkanką pustyni wraz z innymi demonami.
🔖 Jako pierwsza żona Adama, stworzona została tak jak on i jednocześnie z nim. I tak jak on chciała być traktowana – na równi z nim i każdym innym stworzeniem. Legendy głoszą, że z powodu swojej buntowniczej i nieposkromionej natury została wygnana lub sama odeszła z raju. Ewa została stworzona, ponieważ Adam czuł się samotny po stracie Lilith i tęsknił za towarzystwem, ale już jako kość z jego kości, krew z krwi i posłuszna mu, podporządkowana istota, z czym tak trudno było się pogodzić Lilith. Dalszy ciąg jest również interesujący i …mroczny. Niektórzy autorzy podają np., że to Lilith była wężem/szatanem w raju i to ona skusiła do złego… Adama.
📚📖📘📘 Poszukajcie sami, w necie, w naszym katalogu i w bibliotekach również, zapraszamy 🙂
👇
https://tinyurl.com/4xwcxytj
🔖 Radek Rak czerpie z mitu o Lilith, czy też z mitów o Lilith garściami, ale w oryginalny sposób i uzyskuje ciekawy efekt. Książkę polecam, a zapytać także i o nią oraz o to, czy sam autor uważa ją za powieść erotyczną możecie sami, już w piątek, 21 października. Już dziś, pamiętajcie, spotykamy się z Ewą Kassalą… może uda mi się zapytać autorkę jak zapatruje się na propozycję nowej bohaterki swojej kolejnej książki – Lilith 😉💪
Z bibliotekarskim pozdrowieniem
Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów MBP
(tekst Emila Szczepańska)
